Ωτοπλαστική

Τι είναι η ωτοπλαστική;

Ωτοπλαστική είναι η επέμβαση που έχει σαν στόχο την αποκατάσταση των προεξεχόντων (πεταχτών) αυτιών (εικ.1α).

Εικ. 1α,β. Φαίνονται τα αφαιστώτα ώτα πριν (εικ.1α) και μετά την αποκατάσταση με την ωτοπλαστική. Είναι φανερή η χαρά της νεαρής χειρουργημένης με την νέα εμφάνιση του προσώπου της (εικ1β).

Τι προβλήματα προκαλούν τα πεταχτά αυτιά;

Τα πεταχτά αυτιά (αφεστώτα ώτα) δημιουργούν αισθητικά προβλήματα και ψυχολογικές διαταραχές στα μικρά παιδιά -κυρίως αγόρια- λόγω των πειραγμάτων που δέχονται από τους συνομηλίκους τους κατά τις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου. Λειτουργικό πρόβλημα δεν υφίσταται.

Που οφείλεται η δημιουργία των πεταχτών αυτιών;

Είναι συγγενής πάθηση (κληρονομείται) και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οφείλεται στην μη δημιουργία ανθέλικας στο πτερύγιο η οποία φέρνει το αυτί προς τα πίσω, με αποτέλεσμα το πτερύγιο να προεξέχει προς τα μπροστά.

Μπορεί να αφορά μόνο το ένα ή και τα δύο αυτιά και η απόκλιση ποικίλει από ελαφριά έως σχηματισμού ορθής γωνίας του αυτιού με το κεφάλι. Παρατηρείται σε ποσοστό περίπου 5% των νεογέννητων παιδιών και με την ίδια περίπου αναλογία στα δύο φύλα. Εκείνο που κάνει μεγαλύτερο το ποσοστό της επέμβασης στα αγόρια είναι το γεγονός ότι τα κορίτσια καλύπτουν επιμελώς τα αυτιά τους με τα μακριά μαλλιά τους.

Βοηθάει η τοποθέτηση λευκοπλάστ στα αυτιά των νεογέννητων παιδιών;

Οι προσπάθειες των γονέων να φέρουν το αυτί προς τα πίσω με διάφορα τεχνάσματα και κόλπα (βάζουν λευκοπλάστ κατά την διάρκεια του ύπνου, βάζουν τα παιδιά να κοιμούνται πάνω στο αυτί κ.λ.π.) μόνο ταλαιπωρία προκαλεί τα παιδιά και καμία επίδραση δεν έχει στο πεταχτό αυτί.

Πότε πρέπει να γίνεται η ωτοπλαστική;

Η καλύτερη ηλικία για την αποκατάσταση του προβλήματος είναι πριν πάει το παιδί στο σχολείο αφού η ανάπτυξη του αυτιού έχει ολοκληρωθεί. Έτσι δεν θα δεχθεί και τα πειράγματα από τους συμμαθητές του που δεν καλύπτουν και καυτηριάζουν τα προβλήματα των συνομηλίκων τους. Η επέμβαση όμως μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία. Θα έλεγα και εδώ όπως και στην ρινοπλαστική ότι η καλύτερη ηλικία και εποχή είναι εκείνη κατά την οποία ο υποψήφιος είναι έτοιμος και το θέλει πολύ να υποβληθεί στην όλη διαδικασία.

Πως γίνεται η επέμβαση? Απαιτείται γενική αναισθησία;

Η επέμβαση μπορεί να γίνει με τοπική ή γενική αναισθησία. Αν ο ενήλικας ασθενής είναι συνεργάσιμος και δεν φοβάται μπορεί άνετα να γίνει με τοπική αναισθησία. Συνήθως τα παιδιά τα χειρουργούμε με γενική αναισθησία.

Είναι δύσκολη επέμβαση; Έχω ακούσει για διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιούνται; Ποια τεχνική εσείς χρησιμοποιείτε;

Η δυσκολία της οφείλεται στο ότι είναι δύο τα αυτιά και πολλές φορές δεν διορθώνονται στον ίδιο βαθμό και δημιουργείται μια μικρή διαφορά μεταξύ τους. Όπως επίσης όταν το πρόβλημα αφορά μόνο το ένα αυτί που πρέπει να γίνει όπως το άλλο.

Υπάρχουν πάρα πολλές βασικές χειρουργικές τεχνικές και πάρα πολλές τροποποιητικές των βασικών τεχνικές για την διόρθωση του προβλήματος, πράγμα που σημαίνει ότι καμία δεν επιλύει όλα τα προβλήματα και καμία δεν είναι χωρίς επιπλοκές.

Ισχύει και εδώ το ότι: Καλύτερη τεχνική είναι εκείνη που δεν καταστρέφει την ανατομία του αυτιού σε τέτοιο βαθμό που να φαίνεται το αυτί χειρουργημένο.

Οι πιο συντηρητικές τεχνικές που συνδυάζονται με μικρή διατομή του χόνδρου, αφαίρεση -αν χρειάζεται- μικρών χόνδρινων τεμαχίων από την οπίσθια επιφάνεια (ανάλογα με το πάχος και την λοιπή ανατομία του χόνδρου), και ολοκλήρωση της επέμβασης με την τοποθέτηση μόνιμων εσωτερικών ραμμάτων (τροποποιημένη τεχνική Mustarde), είναι οι τεχνικές που προτιμά ο κ. Κόλλιας ανάλογα με την περίπτωση, για την επιτυχή έκβαση της επέμβασης.

Υπάρχουν όμως κάποιες περιπτώσεις στις οποίες πρέπει να εφαρμόσουμε επιθετικότερες τεχνικές (διατομές και χαράξεις του χόνδρου σε συνδυασμό με ράμματα) για να επιλύσουμε το πρόβλημα. Γενικά οι εκτεταμένες διατομές των χόνδρων και η αφαίρεση μεγάλων τμημάτων πρέπει να αποφεύγονται γιατί τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργηθούν ενδέχεται να είναι πολύ χειρότερα από αυτό καθ΄ αυτό το αρχικό πρόβλημα.

Τι προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν μετά από την ωτοπλαστική?

1. Μετά από την εφαρμογή των επιθετικών τεχνικών μπορεί να δημιουργηθούν πολύ σοβαρά προβλήματα και δυσμορφίες χειρότερες από την αρχική. Μερικές δε από αυτές είναι αδύνατον να διορθωθούν (εικ.2,α,β).

Εικ.2α,β. Φαίνεται το μεγάλο πρόβλημα που μπορεί να δημιουργηθεί στα αυτιά μετά από εφαρμογή τεχνικών με διατομές των χόνδρων. Αυτή η ασθενής προσήλθε στο ιατρείο μου με την πιο πάνω εικόνα μετά από δύο αποτυχημένες ωτοπλαστικές από άλλο χειρουργό και με εκλιπαρούσε να την βοηθήσω και να την χειρουργήσω. Παρά την καλή μου διάθεση, της απάντησα ότι αυτό είναι αδύνατον. Δεν μπορεί να διορθωθεί αυτό το πρόβλημα. Την συμβούλεψα να αποδεχθεί αυτή την κατάσταση διότι αν ξαναπήγαινε στο χειρουργείο κινδύνευε να μείνει χωρίς εξωτερικό αυτί.

2. Με την τρoποποιημένη τεχνική Mustarde που χρησιμοποιώ δεν καταστρέφεται η ανατομική του πτερυγίου. Υπάρχει όμως μια πιθανότητα να χαλαρώσουν τα ράμματα και να υποτροπιάσει το πρόβλημα. Αυτό μπορεί να συμβεί πιο εύκολα όταν το πρόβλημα αφορά μόνο το ένα αυτί (3α,γ,). Στην περίπτωση αυτή είναι πολύ εύκολο να επέμβουμε ξανά χωρίς δυσκολία και να διορθώσουμε το πρόβλημα (εικ.3δ).

Εικ.3α,β,γ,δ. Φαίνεται ότι είναι πεταχτό μόνο το αριστερό αυτί (εικ.1α). Έγινε ωτοπλαστική κατά Mustarde με ικανοποιητικό αποτέλεσμα (εικ.1β 3 μήνες μετά την επέμβαση). Όμως στους 6 μήνες μετά το αυτί υποτροπίασε (εικ.3γ). Υποτροπίασε διότι δεν έγινε η αναγκαία υπερ-διόρθωση στο χειρουργείο επειδή το πρόβλημα αφορούσε το ένα αυτί και μας ξεγέλασε. Εύκολα έγινε επανεγχείρηση με την τροποποιημένη Mustarde με πολύ καλό και μόνιμο τελικό αποτέλεσμα. (εικ.3δ 1,5 χρόνο μετά την επανεγχείρηση).

Είναι επώδυνη επέμβαση; Ποια είναι η μετεγχειρητική πορεία;

Μετεγχειρητικά υπάρχει περίδεση των αυτιών για μία εβδομάδα, ο πόνος είναι ελάχιστος έως ανύπαρκτος και ο ασθενής αν δεν έχει πάρει νάρκωση πηγαίνει μετά από μία-δύο ώρες στο σπίτι του. Λαμβάνει αντιβιοτικά και αν χρειασθεί αναλγητικά και μπορεί να κάνει τις δραστηριότητές του με προσοχή αν δεν ενοχλείται ή μπορεί να καλύψει την περίδεση της κεφαλής.

Εδώ θα ήθελα να σας αναφέρω ότι έχει συμβεί αρκετές φορές να γίνεται ωτοπλαστική μαζί με ρινοδιαφραγματοπλαστική χωρίς η μετεγχειρητική πορεία να είναι δύσκολη για τον ασθενή διότι καμμία από τις δύο επεμβάσεις δεν έχει ιδιαίτερο πόνο (εικ.4α,β,γ,δ).

Εικ. 4α,β. Εδώ φαίνονται 1ον τα πεταχτά αυτιά και 2ον η δυσμορφία της μύτης μετά από αποτυχημένη ρινοπλαστική από άλλο χειρουργό (εικ.4α), και το ικανοποιητικό αποτέλεσμα 6 μήνες μετά την αποκατάσταση των πεταχτών αυτιών με την τεχνική Mustarde και της μύτης με πολύ εργώδη και δύσκολη ρινοπλαστική (εικ.4β).
Εικ. 4γ,δ. Φαίνεται κυρίως η δυσμορφία της μύτης (Polybeak deformity) μετά την αποτυχημένη ρινοπλαστική από άλλον χειρουργό και λιγότερο η μη δημιουργία της ανθέλικας στο δεξιό αυτί που το κάνει να “πετάει” προς τα εμπρός (εικ.4γ). Μετεγχειρητικά φαίνεται η διορθωμένη μύτη και το αυτί να στέκεται ικανοποιητικά (εικ.4δ).
Εικ.4ε,στ. Δεξιά πλάγια προβολή της παραπάνω ασθενούς. Φαίνεται και εδώ η δυσμορφία της μύτης και το αριστερό πεταχτό αυτί πριν (εικ. 4ε) και μετά την χειρουργική διόρθωση (εικ.4στ)
Εικ.4ζ,η. Φαίνονται τα πεταχτά αυτιά πριν (εικ.4ζ) και μετά την Ωτοπλαστική (εικ.4η) στην ίδια ασθενή.