Αμυγδαλεκτομή

Τι ρόλο παίζουν οι αμυγδαλές; Δεν είναι χρήσιμες;

Οι αμυγδαλές είναι χρήσιμες κυρίως στα παιδιά. Ανήκουν στον λεμφικό ιστό και συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού με την δημιουργία αντισωμάτων. Αυτό γίνεται μέχρι την ηλικία των 12 ετών όπου και βρίσκονται σε λειτουργία. Γι’ αυτό πρέπει να υπάρχει απόλυτη ένδειξη για την αμυγδαλεκτομή στα παιδιά. Μετά η αμυντική τους λειτουργία υπολείπεται και σιγά – σιγά ατροφούν και μικραίνουν σε μέγεθος. Στον ενήλικα φυσιολογικά έχουν μικρό μέγεθος και είναι κατά κάποιο τρόπο αδρανοποιημένες. Αν υπάρχει υπερτροφία των αμυγδαλών στους ενήλικες αυτό είναι αποτέλεσμα χρόνιου ερεθισμού από φλεγμονές (χρόνια αμυγδαλίτιδα).

Πότε πρέπει να αφαιρούμε τις αμυγδαλές?

Οι κυριότερες ενδείξεις για την αφαίρεση των αμυγδαλών είναι:

1. Υπερτροφία Αμυγδαλών

Η μεγάλη υπερτροφία τους που οφείλεται σε επαναλαμβανόμενες φλεγμονές τους. Πολλές φορές η υπερτροφία είναι τόσο μεγάλη που η μία εφάπτεται με την άλλη (εικ.1) και προκαλεί μεγάλη δυσκολία στην αναπνοή, ροχαλητό, υπνική άπνοια κλπ.

Η ένδειξη αμυγδαλεκτομής τότε είναι απόλυτη.

Εικ. 1. Τα βέλη δείχνουν τις δύο παρίσθμιες αμυγδαλές που έχουν πολύ μεγάλη υπερτροφία (σχεδόν εφάπτονται), λόγω πολλαπλών λοιμώξεων με αποτέλεσμα να προκαλούν δυσκολία στην αναπνοή, ροχαλητό κλπ. Η ένδειξη της αμυγδαλεκτομής είναι απόλυτη.

Στα παιδιά η υπερτροφία των αμυγδαλών είναι πιο συχνή λόγω των πολλαπλών λοιμώξεων -ιογενών και μικροβιακών- και της έντονης λειτουργικότητάς τους. Η μεγάλη υπερτροφία σε συνδυασμό με την υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων που συνυπάρχει οδηγεί εκτός των παραπάνω και σε καταπόνηση της καρδιάς και των πνευμόνων. Εάν συμβαίνει αυτό χρειάζεται να αφαιρεθούν οι αμυγδαλές άμεσα όπως και οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (απόλυτη ένδειξη αμυγδαλεκτομής & αδενοτομής).

2. Χρόνια κρυπτική αμυγδαλοπάθεια.

Δημιουργείται μετά από επαναλαμβανόμενες οξείες αμυγδαλίτιδες. Στην πάθηση αυτή ο αμυγδαλικός ιστός δεν είναι υγιής αλλά σαθρός γεμάτος εστίες μικροβίων. Οι αμυγδαλικές κρύπτες γεμίζουν από ένα στερεό περιεχόμενο που ονομάζεται αμυγδαλικό βύσμα. Αυτά τα βύσματα μυρίζουν άσχημα και δημιουργούν κακοσμία του στόματος. Η ένδειξη αμυγδαλεκτομής είναι απόλυτη.

3. Το περιαμυγδαλικό απόστημα.

Αποτελεί επιπλοκή μιας αμυγδαλίτιδας που δεν θεραπεύτηκε πλήρως και συνίσταται στη συλλογή πύου στον περιαμυγδαλικό χώρο (γύρω από τις αμυγδαλές). Είναι μια πολύ δυσάρεστη επιπλοκή με σοβαρή κλινική εικόνα. Ο ασθενής δεν μπορεί να ανοίξει το στόμα του (τρισμός), δεν μπορεί να φάει, έχει δύσπνοια και χαρακτηριστική φωνή σαν να έχει στο στόμα ζεστή πατάτα (hot potato voice). Η ανάγκη άμεσης χειρουργικής διάνοιξης είναι επιβεβλημένη. Όταν διανοιχθεί το απόστημα ο ασθενής ανακουφίζεται άμεσα. Απαιτείται όπως επαναλαμβάνεται η διάνοιξη ανά 12ωρο μέχρις ότου να μην βγαίνει πυώδες υλικό. Εντός μηνός μετά την θεραπεία από το περιαμυγδαλικό απόστημα πρέπει να αφαιρεθούν οι αμυγδαλές διότι αργότερα δημιουργούνται ισχυρές συμφύσεις και η επέμβαση καθίσταται πιο δύσκολη για τον χειρουργό και πιο επώδυνη για τον ασθενή. Κάποιες φορές η αμυγδαλεκτομή γίνεται “εν θερμώ” ταυτόχρονα με την διάνοιξη του αποστήματος.

4. Η υπόνοια κακοήθειας.

Πρέπει να γίνεται άμεσα η αφαίρεση και οι αμυγδαλές να αποστέλλονται για ιστολογική εξέταση.

Έχω ακούσει ότι από τις αμυγδαλές δημιουργούνται προβλήματα στην καρδιά, τους νεφρούς και τις αρθρώσεις. Ισχύει κάτι τέτοιο;

Παλαιότερα που δεν γινόταν σωστή χρήση των αντιβιοτικών συνέβαιναν συχνά τέτοιες επιπλοκές. Οι επιπλοκές αυτές οφείλονταν στον στρεπτόκοκκο ένα μικρόβιο που το βρίσκουμε πολλές φορές στην οξεία αμυγδαλίτιδα. Ο στρεπτόκοκκος μπαίνοντας στην κυκλοφορία μπορούσε να δημιουργήσει ενδοκαρδίτιδα, σπειραματονεφρίτιδα, και προσβολή των αρθρώσεων (ρευματικός πυρετός).

Σήμερα με την σωστή αντιμετώπιση των οξειών φλεγμονών με αντιβιοτικά δεν παρατηρούνται συχνά αυτές οι επιπλοκές. Αν υπάρχει τέτοιο όμως τέτοιο πρόβλημα και δεν υπάρχει αλλού στρεπτοκοκκική εστία (δόντια) τότε η ένδειξη τίθεται από τον ειδικό γιατρό (Καρδιολόγο, Νεφρολόγο, Ρευματολόγο) και ο ΩΡΛ εκτελεί την αμυγδαλεκτομή.

Είναι επώδυνη η επέμβαση της αμυγδαλεκτομής?

Η αμυγδαλεκτομή συγκαταλέγεται στις επεμβάσεις που προκαλούν πόνο κατά την μετεγχειρητική περίοδο (για 1 εβδομάδα μέχρι 10 ημέρες μετά την επέμβαση). Όμως ο πόνος είναι ένα υποκειμενικό σύμπτωμα και εξαρτάται από τις αντοχές του καθενός, όπως επίσης και από:

  • Την αιτία για την οποία έγινε η αμυγδαλεκτομή (ο πόνος είναι περισσότερος όταν η επέμβαση είναι εργώδης και δύσκολη όπως μετά από περιαμυγδαλικό απόστημα).
  • Την εμπειρία και την χειρουργική δεξιοτεχνία του χειρουργού. Όσο πιο προσεκτικές και ήπιες κινήσεις κάνει ο χειρουργός τόσο μικρότερος θα είναι ο τραυματισμός των μυϊκών στιβάδων που περιβάλλουν τις αμυγδαλές και τόσο λιγότερος θα είναι ο πόνος. Όσο πιο άπειρος και βιαστικός είναι ο χειρουργός τόσο περισσότερες καταστροφές των ιστών θα προκαλέσει και τόσο περισσότερος θα είναι ο πόνος. Αντιμετωπίζεται με παυσίπονα από το στόμα. Ο πόνος βελτιώνεται με την πάροδο των ημερών μέχρι την 10η ημέρα που έχει επέλθει η επούλωση της τραυματικής επιφάνειας.

Γίνεται με γενική αναισθησία? Απαιτείται νοσηλεία στην κλινική;

Σήμερα γίνεται με γενική αναισθησία χωρίς προβλήματα όταν ο αναισθησιολόγος είναι έμπειρος και ειδικός στα ΩΡΛ περιστατικά.
Καλό είναι ο ασθενής να νοσηλεύεται την ημέρα του χειρουργείου για να συνέλθει πλήρως από την νάρκωση αλλά και για την πρόληψη κάποιας επιπλοκής.